Dwudniowe przejście z Kielc do sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego na Łyścu czerwonym Głównym Szlakiem Świętokrzyskim, przez Świętą Katarzynę, Łysicę i Hutę Szklaną, uzupełnione o Drogę Królewską z Nowej Słupi. Nie jest to program jednej zorganizowanej pielgrzymki, lecz opracowanie redakcji łączące znakowany szlak PTTK z pątniczymi tradycjami Świętego Krzyża: Drogą Królewską, odpustem Podwyższenia Krzyża we wrześniu i Świętokrzyskim Rajdem Pielgrzymkowym.
Szlak można przejść samodzielnie w dowolnym terminie, ale warto zgrać go z odpustem Podwyższenia Krzyża Świętego, który trwa przez tydzień wokół 14 września; w najważniejsze dni obowiązuje zakaz wjazdu samochodów na Święty Krzyż, a z parkingu w Hucie Szklanej kursuje bezpłatny autobus. Zorganizowaną formą pielgrzymowania jest Świętokrzyski Rajd Pielgrzymkowy, odbywający się zwykle w ostatnią sobotę września, z kilkunastoma trasami o różnej długości, od rodzinnej (około 2 km) po najdłuższą, około 40 km z Kielc; zapisy prowadzi organizator rajdu. W Wielki Piątek z Nowej Słupi na Święty Krzyż idzie Droga Krzyżowa Drogą Królewską. Odcinek przez Łysicę i Łysiec leży w Świętokrzyskim Parku Narodowym: obowiązuje poruszanie się wyłącznie po znakowanych szlakach, a część tras bywa zamykana w okresie zimowym, co warto sprawdzić przed wyjściem. Na kamienistych podejściach przydadzą się buty z dobrą podeszwą. Nocleg po pierwszym dniu można zaplanować w Świętej Katarzynie lub okolicy.
This is a Bratnio editorial guide: a stage-by-stage route description based on guidebooks, pilgrimage programmes and official websites. It is not a record of any one person's journey. Check dates and details with the organiser before you go.
Wygodnym punktem startu jest kielecka bazylika katedralna Wniebowzięcia NMP. Z centrum miasta dochodzi się do czerwonego Głównego Szlaku Świętokrzyskiego im. Edmunda Massalskiego, który przez Kielce prowadzi w rejonie Koszarki. Stamtąd szlak wiedzie na wschód przez Białą Górę, Masłów, Dąbrówkę i Ameliówkę, a potem pasmem wzniesień przez Radostową i Wymyślonę do Krajna i Świętej Katarzyny. Od Kosz…
Święta Katarzyna - Łysica (612 m) - Przełęcz św. Mikołaja - Kakonin, Świętokrzyski Park Narodowy
Redakcja Bratnio · 10/26/26, 8:47 AM
Drugiego dnia szlak od razu wchodzi w Świętokrzyski Park Narodowy i prowadzi na Łysicę, najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich (612 m n.p.m.), oddaloną od Świętej Katarzyny o około 2,5 km. Podejście jest strome i kamieniste, a w okolicy szczytu szlak mija gołoborza, czyli rumowiska skalne charakterystyczne dla tych gór. Z Łysicy czerwony szlak biegnie grzbietem Łysogór na wschód, przez Przełęcz św.…
Z Kakonina szlak prowadzi przez Bieliny do Huty Szklanej i na Przełęcz Hucką, łącznie około 8 km. To spokojniejszy, częściowo wiejski odcinek u podnóża Łysogór, dający odpoczynek po kamienistym grzbiecie Łysicy. Przez Bieliny prowadzi też najdłuższa trasa Świętokrzyskiego Rajdu Pielgrzymkowego, wiodąca z Kielc przez Otrocz, Brzechów i Skorzeszyce na Święty Krzyż. W Hucie Szklanej, przy osadzie Tr…
Ostatni odcinek, około 2,5 km, prowadzi od Przełęczy Huckiej na szczyt Łyśca, zwanego Łysą Górą (595 m n.p.m.), gdzie stoi klasztor i bazylika. Droga wiedzie lasem jodłowym Świętokrzyskiego Parku Narodowego, a przy szczycie mija rozległe gołoborze, oglądane z platformy widokowej. Według historyków Łysiec był miejscem kultu pogańskiego jeszcze przed chrystianizacją, a tradycja Jana Długosza wiąże…
Centrum kultu są relikwie Drzewa Krzyża Świętego, które według historyków dotarły do klasztoru na początku XIV wieku; droga, którą tu trafiły, nie jest w pełni wyjaśniona. Od 1723 roku relikwiarz przechowywany jest w XVII-wiecznej kaplicy Oleśnickich, z freskami Macieja Rejchana i grobowcem fundatorów, Mikołaja i Zofii Oleśnickich. Sanktuarium ma trzy relikwiarze: barokowy z pięcioma fragmentami,…
Droga Królewska to historyczna ścieżka pątnicza z Nowej Słupi na Łysiec, licząca około 3 km od kościoła św. Wawrzyńca do klasztoru. Jej nazwa przypomina, że do połowy XVII wieku na Święty Krzyż pielgrzymowali niemal wszyscy polscy władcy. Na przełomie XVI i XVII wieku, z inicjatywy opata Michała Maliszewskiego, wzdłuż drogi powstały stacje Męki Pańskiej; tradycja datuje ich ustanowienie na 1608 r…
Najważniejszym świętem sanktuarium jest odpust Podwyższenia Krzyża Świętego, obchodzony przez cały tydzień wokół 14 września, z sumą odpustową sprawowaną zwykle przez biskupa. W najważniejsze dni na szczyt nie można wjechać samochodem; pielgrzymi parkują w Hucie Szklanej i korzystają z bezpłatnego autobusu albo wchodzą pieszo. Pod koniec września, zwykle w ostatnią sobotę miesiąca, odbywa się Świ…
Redakcja BratnioCathedral Basilica of the Assumption of the Blessed Virgin Mary, Kielce · Public · Oct 26, 2026, 8:47 AM · PL
Wygodnym punktem startu jest kielecka bazylika katedralna Wniebowzięcia NMP. Z centrum miasta dochodzi się do czerwonego Głównego Szlaku Świętokrzyskiego im. Edmunda Massalskiego, który przez Kielce prowadzi w rejonie Koszarki. Stamtąd szlak wiedzie na wschód przez Białą Górę, Masłów, Dąbrówkę i Ameliówkę, a potem pasmem wzniesień przez Radostową i Wymyślonę do Krajna i Świętej Katarzyny. Od Koszarki do Świętej Katarzyny jest według kilometrażu szlaku około 19 km, do czego trzeba doliczyć dojście z centrum. To odcinek leśny i pagórkowaty, z pierwszymi widokami na Pasmo Łysogórskie. Święta Katarzyna leży u stóp Łysicy i jest naturalnym miejscem noclegu przed wejściem w najwyższą część Gór Świętokrzyskich. We wsi znajduje się klasztor sióstr bernardynek, przy którym warto zatrzymać się na modlitwę.
Drugiego dnia szlak od razu wchodzi w Świętokrzyski Park Narodowy i prowadzi na Łysicę, najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich (612 m n.p.m.), oddaloną od Świętej Katarzyny o około 2,5 km. Podejście jest strome i kamieniste, a w okolicy szczytu szlak mija gołoborza, czyli rumowiska skalne charakterystyczne dla tych gór. Z Łysicy czerwony szlak biegnie grzbietem Łysogór na wschód, przez Przełęcz św. Mikołaja, i schodzi do Kakonina. Cały odcinek to około 8 km, ale ze względu na podejście i kamienie zajmuje więcej czasu, niż wskazywałby dystans. W parku narodowym obowiązuje poruszanie się wyłącznie znakowanymi szlakami, a przy wilgotnej pogodzie kamienie i korzenie są śliskie. Ta część drogi przypomina, że Łysogóry od wieków były pątniczym pasmem prowadzącym ku relikwiom na Łyścu.
Z Kakonina szlak prowadzi przez Bieliny do Huty Szklanej i na Przełęcz Hucką, łącznie około 8 km. To spokojniejszy, częściowo wiejski odcinek u podnóża Łysogór, dający odpoczynek po kamienistym grzbiecie Łysicy. Przez Bieliny prowadzi też najdłuższa trasa Świętokrzyskiego Rajdu Pielgrzymkowego, wiodąca z Kielc przez Otrocz, Brzechów i Skorzeszyce na Święty Krzyż. W Hucie Szklanej, przy osadzie Trzy Krzyże, zaczyna się z kolei krótka trasa rodzinna rajdu, a w dniach odpustu działa tu parking, z którego bezpłatny autobus dowozi pielgrzymów do sanktuarium. Na tym etapie można uzupełnić wodę i prowiant przed ostatnim podejściem. Od Przełęczy Huckiej do klasztoru zostaje już tylko około 2,5 km.
Redakcja BratnioBasilica of the Holy Cross, Święty Krzyż · Public · Oct 26, 2026, 8:47 AM · PL
Ostatni odcinek, około 2,5 km, prowadzi od Przełęczy Huckiej na szczyt Łyśca, zwanego Łysą Górą (595 m n.p.m.), gdzie stoi klasztor i bazylika. Droga wiedzie lasem jodłowym Świętokrzyskiego Parku Narodowego, a przy szczycie mija rozległe gołoborze, oglądane z platformy widokowej. Według historyków Łysiec był miejscem kultu pogańskiego jeszcze przed chrystianizacją, a tradycja Jana Długosza wiąże założenie opactwa benedyktynów z Bolesławem Chrobrym i rokiem 1006, choć badacze częściej datują fundację na XII wiek. Z daleka widać wieżę, zniszczoną przez wojska austriackie w 1914 roku i odbudowaną; ponownie otwarto ją we wrześniu 2014 roku. Po dojściu na szczyt pielgrzymi kierują się do bazyliki i kaplicy z relikwiami Drzewa Krzyża Świętego.
Redakcja BratnioBasilica of the Holy Cross, Święty Krzyż · Public · Oct 26, 2026, 8:47 AM · PL
Centrum kultu są relikwie Drzewa Krzyża Świętego, które według historyków dotarły do klasztoru na początku XIV wieku; droga, którą tu trafiły, nie jest w pełni wyjaśniona. Od 1723 roku relikwiarz przechowywany jest w XVII-wiecznej kaplicy Oleśnickich, z freskami Macieja Rejchana i grobowcem fundatorów, Mikołaja i Zofii Oleśnickich. Sanktuarium ma trzy relikwiarze: barokowy z pięcioma fragmentami, które badania z 2002 roku określiły jako drewno sosny czarnej sprzed około 2000 lat, powojenny używany do codziennej adoracji oraz trzeci, wykonany w 2017 roku, wypożyczany parafiom. Przez kilka stuleci Święty Krzyż był najważniejszym miejscem pielgrzymkowym w kraju. Benedyktyni prowadzili opactwo do kasaty w 1819 roku, a od 1936 roku sanktuarium opiekują się misjonarze oblaci Maryi Niepokalanej. W 2013 roku kościół otrzymał tytuł bazyliki mniejszej.
Redakcja BratnioBasilica of the Holy Cross, Święty Krzyż · Public · Oct 26, 2026, 8:47 AM · PL
Droga Królewska to historyczna ścieżka pątnicza z Nowej Słupi na Łysiec, licząca około 3 km od kościoła św. Wawrzyńca do klasztoru. Jej nazwa przypomina, że do połowy XVII wieku na Święty Krzyż pielgrzymowali niemal wszyscy polscy władcy. Na przełomie XVI i XVII wieku, z inicjatywy opata Michała Maliszewskiego, wzdłuż drogi powstały stacje Męki Pańskiej; tradycja datuje ich ustanowienie na 1608 rok, co czyni ją jedną z najstarszych dróg krzyżowych w Polsce. Przy wejściu na szlak stoi kamienna figura pielgrzyma, z którą miejscowa legenda wiąże opowieść o rycerzu Emeryku. Droga prowadzi stromo przez las jodłowy i jest najbardziej stromym wariantem wejścia na Łysiec. W Wielki Piątek idą nią setki pielgrzymów, niosąc trzymetrowy drewniany krzyż. Kto doszedł na Święty Krzyż od strony Kielc, może zejść Drogą Królewską do Nowej Słupi, zamykając pętlę pątniczą.
Redakcja BratnioBasilica of the Holy Cross, Święty Krzyż · Public · Oct 26, 2026, 8:47 AM · PL
Najważniejszym świętem sanktuarium jest odpust Podwyższenia Krzyża Świętego, obchodzony przez cały tydzień wokół 14 września, z sumą odpustową sprawowaną zwykle przez biskupa. W najważniejsze dni na szczyt nie można wjechać samochodem; pielgrzymi parkują w Hucie Szklanej i korzystają z bezpłatnego autobusu albo wchodzą pieszo. Pod koniec września, zwykle w ostatnią sobotę miesiąca, odbywa się Świętokrzyski Rajd Pielgrzymkowy, jedna z największych imprez pieszych w kraju, gromadząca kilka tysięcy uczestników z diecezji kieleckiej, sandomierskiej i radomskiej. Rajd ma kilkanaście tras, m.in. rodzinną z Huty Szklanej, Benedyktyńską z Huty Nowej (około 7 km) i najdłuższą, około 40 km z Kielc; wszystkie kończą się wspólną Mszą polową na Świętym Krzyżu. W Wielkim Poście z Kielc wyrusza także nocna Droga Krzyżowa, licząca prawie 40 km.
