Poradnik pielgrzyma
Fátima - poradnik pielgrzyma
Zdjęcia: Cocacolalover · CC BY-SA 3.0
Fátima w środkowej Portugalii to miejsce objawień z 1917 roku i jedno z największych sanktuariów maryjnych na świecie. Poradnik podpowiada, jak dojechać z Polski, kiedy przyjechać i jak przeżyć Cova da Iria, Aljustrel i Valinhos bez pośpiechu.
Dlaczego warto
Orędzie fatimskie jest bardzo bliskie polskim katolikom: różaniec za pokój, nabożeństwo do Niepokalanego Serca Maryi i pierwsze soboty miesiąca to praktyki obecne w wielu parafiach. W Fátimie można zobaczyć, skąd się wzięły, i pomodlić się tam, gdzie troje dzieci słuchało Maryi.
Sanktuarium łączy wielkie zgromadzenia na placu modlitwy z cichymi miejscami w okolicy. Wieczorny różaniec i procesja ze świecami gromadzą ludzi z całego świata, a ścieżka przez pola do Valinhos i Aljustrel pozwala poczuć, jak skromne było życie małych pastuszków.
Krótka historia
W 1916 roku Łucja dos Santos oraz rodzeństwo Franciszek i Hiacynta Marto trzykrotnie widzieli Anioła, który uczył ich modlitwy i ofiary. Od 13 maja do 13 października 1917 roku Maryja ukazywała się im sześć razy: pięć razy w Cova da Iria, a w sierpniu, 19 dnia, w Valinhos. Podczas ostatniego objawienia, 13 października, na miejscu zgromadził się wielotysięczny tłum.
Maryja prosiła o codzienny różaniec w intencji pokoju, o modlitwę i ofiarę za grzeszników oraz o nabożeństwo do swojego Niepokalanego Serca. W 1930 roku biskup Leirii uznał objawienia za godne wiary.
Franciszek zmarł w 1919 roku, Hiacynta w 1920 roku. Jan Paweł II beatyfikował ich 13 maja 2000 roku, a papież Franciszek kanonizował 13 maja 2017 roku, w setną rocznicę objawień. Łucja została zakonnicą i zmarła w 2005 roku w karmelu w Coimbrze. Wszyscy troje spoczywają w Bazylice Matki Bożej Różańcowej.
Jak dojechać
Fátima leży w gminie Ourém, w dystrykcie Santarém, w środkowej Portugalii. Z Polski najwygodniej dolecieć do Lizbony albo Porto, a dalej pojechać autokarem dalekobieżnym do dworca autobusowego w Fátimie. Popularne są też zorganizowane pielgrzymki autokarowo-lotnicze, które łączą Fátimę z innymi sanktuariami Portugalii i Hiszpanii.
- samolotem: lotniska w Lizbonie i Porto mają połączenia z Polski, bezpośrednie lub z przesiadką; sprawdź aktualną ofertę przewoźników
- autokarem: z Lizbony kursują regularne autokary dalekobieżne do dworca autobusowego w Fátimie, a jest też połączenie z przystanku przy lotnisku; rozkład sprawdź u przewoźnika
- pociągiem: kolej jest mniej wygodna, bo stacja kolejowa nosząca nazwę Fátima leży w znacznej odległości od sanktuarium i dalej trzeba jechać drogą; większość pielgrzymów wybiera autokar
- samochodem: z Lizbony lub Porto autostradą; przy sanktuarium są duże parkingi, ale 12-13 maja i 12-13 października bywają przepełnione
Kiedy przyjechać
Sanktuarium jest otwarte przez cały rok. Najważniejsze są międzynarodowe pielgrzymki rocznicowe 12 i 13 dnia każdego miesiąca od maja do października, z wieczornym różańcem, procesją ze świecami i Mszą następnego dnia. Najwięcej ludzi przyjeżdża w maju i październiku. Kto szuka ciszy, powinien wybrać zwykły dzień tygodnia poza tymi datami.
- 12-13 maja - rocznica pierwszego objawienia, setki tysięcy pielgrzymów
- 12-13 czerwca, lipca, sierpnia i września - pielgrzymki rocznicowe
- 12-13 października - rocznica ostatniego objawienia, drugi szczyt roku
Co zobaczyć i przeżyć
- Kaplica Objawień - serce sanktuarium, w miejscu, gdzie stał mały dąb, nad którym ukazywała się Maryja
- różaniec w Kaplicy Objawień i wieczorna procesja ze świecami
- Bazylika Matki Bożej Różańcowej z grobami świętych Franciszka i Hiacynty oraz Łucji
- Bazylika Trójcy Przenajświętszej - nowoczesny, okrągły kościół na tysiące osób
- Kaplica Najświętszego Sakramentu z wieczystą adoracją oraz kaplice pojednania przeznaczone wyłącznie do spowiedzi
- Wielki dąb ostrolistny - stuletnie drzewo związane z czasem objawień
- Droga Krzyżowa ścieżką pastuszków, z Valinhos, miejscem objawienia z 19 sierpnia
- Loca do Cabeço - miejsce pierwszego i trzeciego objawienia Anioła
- Aljustrel - wioska, w której urodzili się pastuszkowie, ze studnią Arneiro przy domu Łucji
- Muzeum Sanktuarium Fatimskiego
Praktycznie na miejscu
- program Mszy, różańca i adoracji: sprawdź aktualny harmonogram na stronie sanktuarium
- język: na miejscu dominuje portugalski; w dużych celebracjach używa się wielu języków, a grupy z kapłanem mogą zarezerwować własną Mszę
- grupy: zgłoszenie pielgrzymki przyjmuje biuro obsługi pielgrzymów sanktuarium; zgłoś ją pisemnie i z wyprzedzeniem, zwłaszcza na dni rocznicowe
- strój: wygodne buty na długie przejścia po placu i ścieżkach, nakrycie głowy latem, coś ciepłego na wieczorną procesję
- spowiedź: w kaplicach pojednania; sprawdź na miejscu, w jakich językach spowiadają kapłani
- dostępność: plac i bazyliki są rozległe i płaskie, ale odległości są duże, więc osoby o ograniczonej mobilności powinny zaplanować trasę
Nocleg i jedzenie
Wokół sanktuarium działa wiele hoteli, pensjonatów i domów zakonnych, często blisko placu modlitwy. Sanktuarium prowadzi własne miejsca noclegowe, które rezerwuje się przez jego oficjalny system rezerwacji. Na dni rocznicowe noclegi znikają z dużym wyprzedzeniem, dlatego zarezerwuj je jak najwcześniej. Restauracji i barów nie brakuje w samej Fátimie, a wiele grup ma wyżywienie w domach pielgrzyma.
Rady od pielgrzymów
- Przyjedź choć na jedną noc: wieczorny różaniec i procesja ze świecami to dla wielu najmocniejsze przeżycie, a wizyta w jeden dzień z Lizbony bywa męcząca.
- Na 12-13 maja lub października przyjdź na plac wcześnie i ustal z grupą miejsce spotkania, bo w tłumie łatwo się zgubić.
- Kup świecę z osłonką przed procesją i zabierz coś ciepłego, bo wieczory bywają chłodne nawet latem.
- Zarezerwuj pół dnia na pieszą Drogę Krzyżową do Valinhos i Aljustrel; to cichsza część Fátimy, którą wielu pomija.
- Na spowiedź idź rano lub w zwykły dzień tygodnia, gdy kolejki są krótsze.
- Latem pij dużo wody i chroń się przed słońcem, bo plac jest rozległy i słabo zacieniony.
Pieszo i szlakiem
Do Fátimy prowadzi sieć oznakowanych szlaków Caminhos de Fátima, przygotowana przez Centro Nacional de Cultura we współpracy z sanktuarium. Trasy omijają ruchliwe drogi i biegną polnymi duktami oraz spokojnymi drogami wiejskimi. Znaki mają motyw dębu i niebieski kolor, a na stronie projektu są przewodniki z mapami do pobrania. Pielgrzym może otrzymać paszport, w którym zbiera pieczątki z trasy.
Na miejscu warto przejść pieszo z sanktuarium do Valinhos i Aljustrel ścieżką pastuszków, gdzie stoją stacje Drogi Krzyżowej.
Najczęstsze pytania
Jak dojechać z Lizbony do Fátimy?
Najprościej autokarem dalekobieżnym do dworca autobusowego w Fátimie; jest połączenie z Lizbony i z przystanku przy lotnisku. Samochodem jedzie się autostradą. Pociąg jest mniej wygodny, bo stacja leży daleko od sanktuarium.
Kiedy są największe pielgrzymki w Fátimie?
12 i 13 dnia każdego miesiąca od maja do października, a największe w maju i październiku. Wtedy wieczorem odbywa się różaniec z procesją ze świecami, a następnego dnia Msza i procesja pożegnalna.
Gdzie są pochowani pastuszkowie z Fátimy?
Święci Franciszek i Hiacynta oraz Łucja spoczywają w Bazylice Matki Bożej Różańcowej na terenie sanktuarium.
Ile czasu potrzeba na zwiedzenie Fátimy?
Na samo sanktuarium wystarczy dzień, ale najlepiej zostać na noc, żeby uczestniczyć w wieczornym różańcu i procesji, a rano przejść pieszo do Valinhos i Aljustrel.
Czy w Fátimie jest Msza po polsku?
Stałego programu w języku polskim nie należy zakładać. Grupy z własnym kapłanem mogą zgłosić się do sanktuarium i zarezerwować celebrację; aktualne informacje podaje biuro obsługi pielgrzymów.