Chartres było celem pielgrzymek na długo przed budową obecnej gotyckiej katedry. Od średniowiecza przyciągała do niego relikwia Sancta Camisa, welon tradycyjnie uznawany za szatę Matki Bożej. W XX wieku drogę z Paryża do Chartres odnowił poeta Charles Péguy, który w 1912 roku poszedł tam pieszo, by modlić się w intencji chorego syna, i opisał tę drogę w swoich wierszach. Po jego śmierci w czasie I wojny światowej drogą tą chodzili jego przyjaciele, a później studenci. Obecną formę pielgrzymki zapoczątkowano w 1983 roku z inicjatywy Centre Henri et André Charlier; od 1991 roku logistyką zajmuje się stowarzyszenie Notre-Dame de Chrétienté.

Zdjęcia: Itto Ogami · CC BY 3.0
Pielgrzymka · Opracowanie redakcji
Piesza pielgrzymka Zielonoświątkowa z Paryża do Chartres
Katedra w Chartres · około 3 dni
Co roku w weekend Zesłania Ducha Świętego tysiące pielgrzymów idą pieszo z Paryża do katedry Notre-Dame w Chartres, około 100 km w trzy dni. Pielgrzymkę organizuje świeckie stowarzyszenie Notre-Dame de Chrétienté z Wersalu, a liturgia jest sprawowana w tradycyjnym rycie rzymskim. W ostatnich latach uczestniczyło w niej kilkanaście, a według organizatorów i mediów około 19-20 tysięcy osób, w większości młodych.
Termin zależy od daty Zesłania Ducha Świętego: wymarsz w sobotę, msza niedzielna w plenerze, dojście do Chartres w poniedziałek. Zapisy prowadzi Notre-Dame de Chrétienté przez swoją stronę; w ostatnich latach otwierano je około Niedzieli Palmowej, a miejsca, zwłaszcza w grupach rodzinnych, kończyły się na kilka tygodni przed terminem. Pielgrzymi idą w „chapitres”, grupach z przewodnikiem i kapłanem, nocują pod namiotami na polach biwakowych przygotowanych przez organizatorów, a bagaż przewożą samochody. Powrót do Paryża odbywa się pociągami. Osoby, które nie mogą iść, mogą dołączyć duchowo jako „anges gardiens”. Trzeba być przygotowanym na dwa dni po około 40 km i nocleg w namiocie; przydają się sprawdzone buty, plastry na pęcherze, kurtka przeciwdeszczowa i ciepła odzież na noc. Obok tej pielgrzymki Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X organizuje osobną pielgrzymkę w odwrotnym kierunku, z Chartres do Paryża.
To opracowanie redakcji Bratnio: opis szlaku etap po etapie na podstawie przewodników, programów pielgrzymek i oficjalnych stron. Nie jest to zapis przejścia konkretnej osoby. Terminy i szczegóły sprawdź u organizatora przed wyjazdem.
Źródła
Polski Publiczna
Mapa pielgrzymki
Trasa pojawi się, gdy pielgrzym włączy zapis w aplikacji.
Agenda pielgrzymki
-
Etap 1
Historia drogi do Chartres
Redakcja Bratnio · 26.10.2026, 08:42
Chartres było celem pielgrzymek na długo przed budową obecnej gotyckiej katedry. Od średniowiecza przyciągała do niego relikwia Sancta Camisa, welon tradycyjnie uznawany za szatę Matki Bożej. W XX wieku drogę z Paryża do Chartres odnowił poeta Charles Péguy, który w 1912 roku poszedł tam pieszo, by modlić się w intencji chorego syna, i opisał tę drogę w swoich wierszach. Po jego śmierci w czasie…
Czytaj dalej -
Etap 2
Paryż, Saint-Sulpice - wymarsz
Paryż, kościół Saint-Sulpice
Redakcja Bratnio · 26.10.2026, 08:42
W ostatnich latach pielgrzymka wyrusza w sobotę wczesnym rankiem sprzed kościoła Saint-Sulpice w 6. dzielnicy Paryża; w poprzednich dekadach punktem wyjścia była katedra Notre-Dame. Uczestnicy są podzieleni na „chapitres”, czyli grupy liczące zwykle kilkadziesiąt osób, z szefem grupy, kapłanem i własnym sztandarem. Są osobne grupy dla młodzieży, studentów, rodzin z dziećmi i dla pielgrzymów z inn…
Czytaj dalej -
Etap 3 · 40,0 km
Dzień pierwszy - z Paryża do pierwszego biwaku
Île-de-France, południowo-zachodnie okolice Paryża
Redakcja Bratnio · 26.10.2026, 08:42
Pierwszy dzień jest najdłuższy: uczestnicy mówią o około 40 km. Po wyjściu z miasta trasa prowadzi przez podmiejskie lasy i doliny na południowy zachód od Paryża; jej przebieg i miejsca biwaków organizatorzy dostosowują co roku do liczby uczestników, a od 2025 roku stosują model z kilkoma trasami i nowymi polami namiotowymi. Wieczorem pielgrzymi docierają na biwak, gdzie czekają rozstawione przez…
Czytaj dalej -
Etap 4 · 40,0 km
Niedziela Zesłania Ducha Świętego - msza w plenerze
okolice Rambouillet, Yvelines, Francja
Redakcja Bratnio · 26.10.2026, 08:42
Drugiego dnia, w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, centralnym punktem jest uroczysta msza w plenerze dla wszystkich uczestników. W ostatnich latach odprawiano ją w okolicach Rambouillet; w 2025 roku na łąkach Prairie des Courlis. Po mszy kolumna kontynuuje marsz, zwykle przez lasy w okolicach Rambouillet, w kierunku drugiego biwaku. Ten dzień jest równie długi jak pierwszy, około 40 km, i dla…
Czytaj dalej -
Etap 5 · 20,0 km
Dzień trzeci - przez Beauce do katedry w Chartres
Redakcja Bratnio · 26.10.2026, 08:42
Ostatni dzień jest krótszy, około 20 km. Trasa prowadzi przez równinę Beauce, z polami zbóż, nad którymi z daleka widać dwie wieże katedry w Chartres. Po wejściu do miasta pielgrzymi gromadzą się w katedrze i wokół niej na mszy kończącej, odprawianej w poniedziałek po południu; w 2026 roku przewodniczył jej kardynał Raymond Burke. Katedra Notre-Dame w Chartres jest wpisana na listę światowego dzi…
Czytaj dalej
Komentarze do całej relacji
Przebieg pielgrzymki
W ostatnich latach pielgrzymka wyrusza w sobotę wczesnym rankiem sprzed kościoła Saint-Sulpice w 6. dzielnicy Paryża; w poprzednich dekadach punktem wyjścia była katedra Notre-Dame. Uczestnicy są podzieleni na „chapitres”, czyli grupy liczące zwykle kilkadziesiąt osób, z szefem grupy, kapłanem i własnym sztandarem. Są osobne grupy dla młodzieży, studentów, rodzin z dziećmi i dla pielgrzymów z innych krajów. Każdy rok ma swój temat rozważań, a w drodze grupy odmawiają różaniec, śpiewają i słuchają medytacji. Kapłani idący z kolumną spowiadają po drodze. Pierwsze kilometry prowadzą ulicami Paryża i przez przedmieścia na południowy zachód.
Pierwszy dzień jest najdłuższy: uczestnicy mówią o około 40 km. Po wyjściu z miasta trasa prowadzi przez podmiejskie lasy i doliny na południowy zachód od Paryża; jej przebieg i miejsca biwaków organizatorzy dostosowują co roku do liczby uczestników, a od 2025 roku stosują model z kilkoma trasami i nowymi polami namiotowymi. Wieczorem pielgrzymi docierają na biwak, gdzie czekają rozstawione przez wolontariuszy namioty i posiłek; według organizatorów co dzień rozstawia się i zwija około 270 dużych namiotów. Dla wielu osób największym wyzwaniem są pęcherze i zmęczenie, warto więc zadbać o stopy już od pierwszych kilometrów.
Drugiego dnia, w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, centralnym punktem jest uroczysta msza w plenerze dla wszystkich uczestników. W ostatnich latach odprawiano ją w okolicach Rambouillet; w 2025 roku na łąkach Prairie des Courlis. Po mszy kolumna kontynuuje marsz, zwykle przez lasy w okolicach Rambouillet, w kierunku drugiego biwaku. Ten dzień jest równie długi jak pierwszy, około 40 km, i dla wielu najtrudniejszy ze względu na zmęczenie z poprzedniego dnia. Według organizatorów w czasie trzech dni sprawowanych jest kilkaset mszy, ponieważ z pielgrzymami idzie kilkuset kapłanów.
Ostatni dzień jest krótszy, około 20 km. Trasa prowadzi przez równinę Beauce, z polami zbóż, nad którymi z daleka widać dwie wieże katedry w Chartres. Po wejściu do miasta pielgrzymi gromadzą się w katedrze i wokół niej na mszy kończącej, odprawianej w poniedziałek po południu; w 2026 roku przewodniczył jej kardynał Raymond Burke. Katedra Notre-Dame w Chartres jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, słynie z witraży, rzeźbionych portali i labiryntu w posadzce nawy. Po mszy uczestnicy wracają do Paryża pociągami.