Chartres było celem pielgrzymek na długo przed budową obecnej gotyckiej katedry. Od średniowiecza przyciągała do niego relikwia Sancta Camisa, welon tradycyjnie uznawany za szatę Matki Bożej. W XX wieku drogę z Paryża do Chartres odnowił poeta Charles Péguy, który w 1912 roku poszedł tam pieszo, by modlić się w intencji chorego syna, i opisał tę drogę w swoich wierszach. Po jego śmierci w czasie I wojny światowej drogą tą chodzili jego przyjaciele, a później studenci. Obecną formę pielgrzymki zapoczątkowano w 1983 roku z inicjatywy Centre Henri et André Charlier; od 1991 roku logistyką zajmuje się stowarzyszenie Notre-Dame de Chrétienté.

Photos: Itto Ogami · CC BY 3.0
Pilgrimage · Editorial guide
Piesza pielgrzymka Zielonoświątkowa z Paryża do Chartres
Chartres Cathedral · about 3 days
Co roku w weekend Zesłania Ducha Świętego tysiące pielgrzymów idą pieszo z Paryża do katedry Notre-Dame w Chartres, około 100 km w trzy dni. Pielgrzymkę organizuje świeckie stowarzyszenie Notre-Dame de Chrétienté z Wersalu, a liturgia jest sprawowana w tradycyjnym rycie rzymskim. W ostatnich latach uczestniczyło w niej kilkanaście, a według organizatorów i mediów około 19-20 tysięcy osób, w większości młodych.
Termin zależy od daty Zesłania Ducha Świętego: wymarsz w sobotę, msza niedzielna w plenerze, dojście do Chartres w poniedziałek. Zapisy prowadzi Notre-Dame de Chrétienté przez swoją stronę; w ostatnich latach otwierano je około Niedzieli Palmowej, a miejsca, zwłaszcza w grupach rodzinnych, kończyły się na kilka tygodni przed terminem. Pielgrzymi idą w „chapitres”, grupach z przewodnikiem i kapłanem, nocują pod namiotami na polach biwakowych przygotowanych przez organizatorów, a bagaż przewożą samochody. Powrót do Paryża odbywa się pociągami. Osoby, które nie mogą iść, mogą dołączyć duchowo jako „anges gardiens”. Trzeba być przygotowanym na dwa dni po około 40 km i nocleg w namiocie; przydają się sprawdzone buty, plastry na pęcherze, kurtka przeciwdeszczowa i ciepła odzież na noc. Obok tej pielgrzymki Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X organizuje osobną pielgrzymkę w odwrotnym kierunku, z Chartres do Paryża.
This is a Bratnio editorial guide: a stage-by-stage route description based on guidebooks, pilgrimage programmes and official websites. It is not a record of any one person's journey. Check dates and details with the organiser before you go.
Sources
Polski Public
Pilgrimage map
The route appears once the pilgrim starts recording in the app.
Pilgrimage agenda
-
Stage 1
Historia drogi do Chartres
Redakcja Bratnio · 10/26/26, 8:42 AM
Chartres było celem pielgrzymek na długo przed budową obecnej gotyckiej katedry. Od średniowiecza przyciągała do niego relikwia Sancta Camisa, welon tradycyjnie uznawany za szatę Matki Bożej. W XX wieku drogę z Paryża do Chartres odnowił poeta Charles Péguy, który w 1912 roku poszedł tam pieszo, by modlić się w intencji chorego syna, i opisał tę drogę w swoich wierszach. Po jego śmierci w czasie…
Read more -
Stage 2
Paryż, Saint-Sulpice - wymarsz
Paryż, kościół Saint-Sulpice
Redakcja Bratnio · 10/26/26, 8:42 AM
W ostatnich latach pielgrzymka wyrusza w sobotę wczesnym rankiem sprzed kościoła Saint-Sulpice w 6. dzielnicy Paryża; w poprzednich dekadach punktem wyjścia była katedra Notre-Dame. Uczestnicy są podzieleni na „chapitres”, czyli grupy liczące zwykle kilkadziesiąt osób, z szefem grupy, kapłanem i własnym sztandarem. Są osobne grupy dla młodzieży, studentów, rodzin z dziećmi i dla pielgrzymów z inn…
Read more -
Stage 3 · 40,0 km
Dzień pierwszy - z Paryża do pierwszego biwaku
Île-de-France, południowo-zachodnie okolice Paryża
Redakcja Bratnio · 10/26/26, 8:42 AM
Pierwszy dzień jest najdłuższy: uczestnicy mówią o około 40 km. Po wyjściu z miasta trasa prowadzi przez podmiejskie lasy i doliny na południowy zachód od Paryża; jej przebieg i miejsca biwaków organizatorzy dostosowują co roku do liczby uczestników, a od 2025 roku stosują model z kilkoma trasami i nowymi polami namiotowymi. Wieczorem pielgrzymi docierają na biwak, gdzie czekają rozstawione przez…
Read more -
Stage 4 · 40,0 km
Niedziela Zesłania Ducha Świętego - msza w plenerze
okolice Rambouillet, Yvelines, Francja
Redakcja Bratnio · 10/26/26, 8:42 AM
Drugiego dnia, w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, centralnym punktem jest uroczysta msza w plenerze dla wszystkich uczestników. W ostatnich latach odprawiano ją w okolicach Rambouillet; w 2025 roku na łąkach Prairie des Courlis. Po mszy kolumna kontynuuje marsz, zwykle przez lasy w okolicach Rambouillet, w kierunku drugiego biwaku. Ten dzień jest równie długi jak pierwszy, około 40 km, i dla…
Read more -
Stage 5 · 20,0 km
Dzień trzeci - przez Beauce do katedry w Chartres
Redakcja Bratnio · 10/26/26, 8:42 AM
Ostatni dzień jest krótszy, około 20 km. Trasa prowadzi przez równinę Beauce, z polami zbóż, nad którymi z daleka widać dwie wieże katedry w Chartres. Po wejściu do miasta pielgrzymi gromadzą się w katedrze i wokół niej na mszy kończącej, odprawianej w poniedziałek po południu; w 2026 roku przewodniczył jej kardynał Raymond Burke. Katedra Notre-Dame w Chartres jest wpisana na listę światowego dzi…
Read more
Comments on the whole story
The way, step by step
W ostatnich latach pielgrzymka wyrusza w sobotę wczesnym rankiem sprzed kościoła Saint-Sulpice w 6. dzielnicy Paryża; w poprzednich dekadach punktem wyjścia była katedra Notre-Dame. Uczestnicy są podzieleni na „chapitres”, czyli grupy liczące zwykle kilkadziesiąt osób, z szefem grupy, kapłanem i własnym sztandarem. Są osobne grupy dla młodzieży, studentów, rodzin z dziećmi i dla pielgrzymów z innych krajów. Każdy rok ma swój temat rozważań, a w drodze grupy odmawiają różaniec, śpiewają i słuchają medytacji. Kapłani idący z kolumną spowiadają po drodze. Pierwsze kilometry prowadzą ulicami Paryża i przez przedmieścia na południowy zachód.
Pierwszy dzień jest najdłuższy: uczestnicy mówią o około 40 km. Po wyjściu z miasta trasa prowadzi przez podmiejskie lasy i doliny na południowy zachód od Paryża; jej przebieg i miejsca biwaków organizatorzy dostosowują co roku do liczby uczestników, a od 2025 roku stosują model z kilkoma trasami i nowymi polami namiotowymi. Wieczorem pielgrzymi docierają na biwak, gdzie czekają rozstawione przez wolontariuszy namioty i posiłek; według organizatorów co dzień rozstawia się i zwija około 270 dużych namiotów. Dla wielu osób największym wyzwaniem są pęcherze i zmęczenie, warto więc zadbać o stopy już od pierwszych kilometrów.
Drugiego dnia, w uroczystość Zesłania Ducha Świętego, centralnym punktem jest uroczysta msza w plenerze dla wszystkich uczestników. W ostatnich latach odprawiano ją w okolicach Rambouillet; w 2025 roku na łąkach Prairie des Courlis. Po mszy kolumna kontynuuje marsz, zwykle przez lasy w okolicach Rambouillet, w kierunku drugiego biwaku. Ten dzień jest równie długi jak pierwszy, około 40 km, i dla wielu najtrudniejszy ze względu na zmęczenie z poprzedniego dnia. Według organizatorów w czasie trzech dni sprawowanych jest kilkaset mszy, ponieważ z pielgrzymami idzie kilkuset kapłanów.
Ostatni dzień jest krótszy, około 20 km. Trasa prowadzi przez równinę Beauce, z polami zbóż, nad którymi z daleka widać dwie wieże katedry w Chartres. Po wejściu do miasta pielgrzymi gromadzą się w katedrze i wokół niej na mszy kończącej, odprawianej w poniedziałek po południu; w 2026 roku przewodniczył jej kardynał Raymond Burke. Katedra Notre-Dame w Chartres jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, słynie z witraży, rzeźbionych portali i labiryntu w posadzce nawy. Po mszy uczestnicy wracają do Paryża pociągami.