Gietrzwałd - poradnik pielgrzyma

Dlaczego warto

Gietrzwałd jest miejscem prostym i bardzo konkretnym: jest kaplica w miejscu, gdzie rósł klon, jest źródełko, jest aleja z różańcowymi kapliczkami i jest bazylika z obrazem Matki Bożej. Całe orędzie streszcza się w jednej prośbie o codzienną modlitwę różańcową, więc łatwo tu przyjechać bez specjalnego przygotowania i po prostu się pomodlić.

To także miejsce ważne dla historii Warmii. Objawienia przypadły na czas Kulturkampfu, kiedy polski język i katolicka wiara były tu w defensywie, a Maryja według relacji mówiła do dzieci miejscową gwarą. Dla wielu pielgrzymów to wątek, który nadaje wizycie dodatkowy ciężar.

Krótka historia

Gotycki kościół w Gietrzwałdzie konsekrowano około 1500 roku. Od 27 czerwca do 16 września 1877 roku trzynastoletnia Justyna Szafryńska i dwunastoletnia Barbara Samulowska relacjonowały spotkania z Maryją, która ukazywała się na klonie przy kościele. Prosiła o codzienne odmawianie różańca, a 8 września miała pobłogosławić pobliskie źródło. Na wieść o objawieniach do wsi ściągały wielkie tłumy z całych ziem polskich.

Po objawieniach kościół rozbudowano w stylu neogotyckim w latach 1878-1884. W 1967 roku, na 90-lecie wydarzeń, koronowano cudowny obraz Matki Bożej, a w 1970 roku papież Paweł VI nadał świątyni tytuł bazyliki mniejszej. Biskup warmiński Józef Drzazga zatwierdził kult objawień dekretem z 11 września 1977 roku, w setną rocznicę. Od 1945 roku sanktuarium opiekują się kanonicy regularni laterańscy. W 2027 roku przypada 150. rocznica objawień, a archidiecezja warmińska przygotowuje rok jubileuszowy.

Jak dojechać

Gietrzwałd leży około 20 km na południowy zachód od Olsztyna, przy drodze krajowej nr 16 w stronę Ostródy. Najwygodniej dotrzeć tu samochodem lub autokarem, a bez auta przez Olsztyn i dalej komunikacją regionalną.

• samochodem i autokarem: drogą krajową nr 16 z Olsztyna lub Ostródy; w czasie dużych uroczystości parkingi szybko się zapełniają
• pociągiem: do Olsztyna, dalej autobusem lub busem; aktualne połączenia gmina publikuje w zakładce o transporcie publicznym
• pieszo z Olsztyna: część grup przychodzi w pieszych pielgrzymkach, zwłaszcza we wrześniu

Kiedy przyjechać

Sanktuarium żyje przez cały rok, ale rytm wyznaczają daty objawień. Kto szuka ciszy, wybierze dzień powszedni poza sezonem. Kto chce przeżyć wielkie zgromadzenie, przyjedzie na wrześniowy odpust.

• 27 czerwca - rocznica rozpoczęcia objawień
• 8 września - święto Narodzenia NMP i rocznica pobłogosławienia źródła
• druga niedziela września - główny odpust i dożynki archidiecezji, na błoniach przy sanktuarium
• 27. dzień każdego miesiąca - w parafiach archidiecezji odmawiana jest nowenna gietrzwałdzka
• od 27 czerwca 2027 do czerwca 2028 - jubileusz 150-lecia objawień; dokładny program sprawdź w archidiecezji warmińskiej

Co zobaczyć i przeżyć

• Kaplica Objawień w miejscu klonu, od której wielu pielgrzymów zaczyna wizytę
• Aleja Różańcowa z kapliczkami tajemnic, prowadząca do źródełka
• Błogosławione Źródełko, z którego pielgrzymi czerpią wodę
• Bazylika Narodzenia NMP z koronowanym obrazem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej
• Kalwaria Gietrzwałdzka - stacje Męki Pańskiej do rozważania w drodze
• Warmińska Droga Krajobrazowa - zabytkowa aleja drzew między Gietrzwałdem a Worytami, chroniona jako park kulturowy

Praktycznie na miejscu

• strój: skromny, z zakrytymi ramionami w bazylice; na błonia w deszczu przyda się płaszcz przeciwdeszczowy zamiast parasola
• woda ze źródełka: zabierz własną butelkę lub pojemnik
• dostępność: teren jest płaski, ale zabytkowa bazylika ma ograniczenia dla osób na wózkach; najlepiej zapytać w parafii przed przyjazdem
• parkingi: w zwykłe dni wystarczają, w czasie odpustów bywa ich za mało, więc przyjedź wcześniej
• godziny Mszy, spowiedzi i nabożeństw: sprawdź na aktualnej stronie sanktuarium lub w parafii, bo zmieniają się sezonowo

Nocleg i jedzenie

Archidiecezja prowadzi przy sanktuarium domy pielgrzyma i rozbudowuje bazę, ale miejsc jest mniej niż chętnych, zwłaszcza we wrześniu. Rezerwuj z dużym wyprzedzeniem. W okolicy działają też kwatery agroturystyczne nad jeziorami, a większy wybór noclegów i jedzenia jest w Olsztynie i Ostródzie.

Pieszo i szlakiem

Na miejscu wszystko jest w zasięgu krótkiego spaceru: kaplica, aleja, źródełko i bazylika. Gmina wyznaczyła w okolicy szlaki pieszo-rowerowe wśród lasów i jezior, a sama Warmińska Droga Krajobrazowa jest przyjemną, krótką trasą pod starymi drzewami. Grupy z Olsztyna i dalszych parafii przychodzą tu także w pieszych pielgrzymkach.

Najczęstsze pytania

W pobliżu

Bazylika Konkatedralna św. Jakuba Apostoła w OlsztynieOlsztyn, PL Bazylika Kolegiacka Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich Świętych w Dobrym MieścieDobre Miasto, PL Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w LubawieLubawa, PL Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku KlasztornymStoczek Klasztorny, PL