Poradnik pielgrzyma
Padwa - Bazylika św. Antoniego - poradnik pielgrzyma
Zdjęcia: Tiziano Gioiellieri · CC BY-SA 3.0
Bazylika św. Antoniego w Padwie, przez mieszkańców nazywana po prostu Il Santo, kryje grób jednego z najbardziej lubianych świętych Kościoła. Poradnik jest dla pielgrzymów, którzy chcą pomodlić się przy jego grobie, zobaczyć relikwie i odnaleźć w bazylice także ślady Polaków.
Dlaczego warto
Święty Antoni to dla wielu Polaków patron codziennych spraw: zagubionych rzeczy, ale też zagubionych dróg życiowych. W Padwie można stanąć przy jego grobie, dotknąć marmurowej płyty, do której od wieków przykładają dłonie miliony pielgrzymów, i zostawić swoje intencje. Bazylika przyciąga co roku ogromne rzesze wiernych z całego świata, a mimo to wokół grobu panuje skupienie.
Padwa ma też bardzo polski rys. W bazylice znajduje się kaplica św. Stanisława, ufundowana na początku XVII wieku przez polskich studentów słynnego uniwersytetu padewskiego. Spoczywają w niej m.in. przedstawiciele rodu Sapiehów, a współczesny ołtarz zdobi obraz św. Maksymiliana Kolbego.
Krótka historia
Antoni, portugalski franciszkanin, przybył do Padwy jako kaznodzieja i tu, przy kościele Santa Maria Mater Domini, powstał w 1229 roku klasztor braci. Zmarł w 1231 roku w Arcelli pod Padwą, a zgodnie z jego życzeniem ciało przeniesiono do Mater Domini. Budowę wielkiej bazyliki rozpoczęto prawdopodobnie około 1232 roku, a zasadniczy kształt uzyskała do 1310 roku. Dawny kościół Mater Domini stał się jej częścią jako kaplica Madonna Mora.
Bazylika łączy elementy romańskie, gotyckie i bizantyjskie, a jej kopuły przypominają wenecką Bazylikę św. Marka. Ołtarz główny ozdobił Donatello, który przed świątynią ustawił też konny pomnik Gattamelaty. Polska nacja studencka założona w 1592 roku zbudowała kaplicę św. Stanisława, konsekrowaną w 1607 roku. Dwie kaplice bazyliki, św. Jakuba i bł. Łukasza Belludiego, wchodzą od 2021 roku w skład obiektu UNESCO z XIV-wiecznymi cyklami fresków Padwy. Bazylika jest papieską bazyliką i własnością Stolicy Apostolskiej.
Jak dojechać
Padwa leży w Wenecji Euganejskiej, około pół godziny pociągiem od Wenecji, i jest jednym z łatwiej dostępnych miejsc pielgrzymkowych we Włoszech. Z Polski najwygodniej dolecieć do Wenecji lub Treviso, a autokarem lub samochodem dojechać przez Austrię. Grupy często łączą Padwę z Wenecją, Loreto i Asyżem.
- samolotem: lotnisko Wenecja Marco Polo, ok. 50 km, skąd jeżdżą bezpośrednie autobusy do Padwy lub autobus do Mestre i dalej pociąg; lotnisko Treviso, ok. 42 km, również ma autobusy do Padwy
- pociągiem: Padwa to duży węzeł kolejowy z szybkimi połączeniami z Wenecji, Bolonii i Mediolanu
- tramwajem: ze stacji kolejowej linia SIR1 w kierunku Guizza, wysiada się na przystanku Santo, przy samej bazylice
- samochodem: autostradami A4 i A13; z parkingu przy Prato della Valle można dojść spacerem lub skorzystać z miejskiego dojazdu
Kiedy przyjechać
Bazylika jest otwarta codziennie przez cały rok. Najwięcej pielgrzymów przybywa w czerwcu, w okresie uroczystości ku czci świętego. Kto szuka ciszy, powinien wybrać dzień powszedni poza czerwcem i przyjść rano.
- 13 czerwca - uroczystość św. Antoniego: Msze od świtu do wieczora i popołudniowa procesja z figurą i relikwiami świętego ulicami miasta
- przełom maja i czerwca - Tredicina, trzynaście dni modlitwy przed świętem, z wieczornymi celebracjami i pielgrzymkami diecezji
- 12 czerwca wieczorem - wspomnienie przejścia świętego do nieba, z procesją do sanktuarium w Arcelli
- wtorki - dzień tradycyjnie poświęcony św. Antoniemu, z większą liczbą modlących się
Co zobaczyć i przeżyć
- kaplica grobu (Arca del Santo) z marmurowymi płaskorzeźbami z życia świętego; pielgrzymi przechodzą za grobem, kładąc na nim dłoń
- kaplica relikwii, gdzie w złotym relikwiarzu przechowywane są m.in. język i podbródek świętego
- ołtarz główny z rzeźbami Donatella
- kaplica św. Stanisława, pamiątka polskich studentów z XVII wieku
- kaplice św. Jakuba i bł. Łukasza Belludiego z freskami wpisanymi na listę UNESCO
- kaplica Madonna Mora - dawny kościół, w którym początkowo pochowano Antoniego
- krużganki klasztorne i muzea kompleksu bazyliki
- sanktuarium w Arcelli, gdzie święty zmarł, oraz sanktuaria w Camposampiero, gdzie spędził ostatnie dni
Praktycznie na miejscu
- wejście do bazyliki jest bezpłatne
- strój: odpowiedni do kościoła, z zakrytymi ramionami i kolanami
- w bazylice obowiązuje zakaz używania jakiegokolwiek sprzętu fotograficznego; telefon trzeba wyciszyć lub wyłączyć
- nie wolno wnosić jedzenia, napojów ani zwierząt
- grupy, które chcą zwiedzać z przewodnikiem, rezerwują wizytę przez stronę bazyliki
- przy bazylice działa biuro informacji i biuro przyjęcia pielgrzymów
- Msze w intencjach pielgrzymów można zamówić na miejscu lub przez stronę bazyliki
- godziny otwarcia i Msze: sprawdź na stronie bazyliki
Nocleg i jedzenie
Bazylika wskazuje na swojej stronie Dom Pielgrzyma (Casa del Pellegrino) jako oficjalną możliwość noclegu; szczegóły i rezerwacja przez stronę bazyliki. W Padwie działa też wiele domów zakonnych i hoteli, a ponieważ miasto jest dobrze skomunikowane, część pielgrzymów nocuje w okolicy i dojeżdża. Przy bazylice i w centrum łatwo o proste posiłki, a stare miasto z placami targowymi zachęca do spaceru.
Rady od pielgrzymów
- do grobu ustawia się kolejka, która porusza się powoli; warto przyjść rano, zanim dotrą grupy
- przygotuj wcześniej intencje na kartce, by spokojnie zostawić je przy grobie
- zarezerwuj osobno czas na kaplicę relikwii, bo wielu pielgrzymów omija ją w pośpiechu
- szukając kaplicy św. Stanisława, zapytaj w biurze informacji, bo łatwo ją przeoczyć wśród wielu kaplic
- w czerwcu, zwłaszcza 13 czerwca, licz się z tłumami w całym mieście i zaplanuj nocleg dużo wcześniej
- połącz wizytę z Arcellą i Camposampiero, by przejść drogą ostatnich dni świętego
Pieszo i szlakiem
Wielu pielgrzymów łączy pieszo lub rowerem miejsca związane z ostatnimi dniami św. Antoniego: sanktuarium w Arcelli, gdzie zmarł, oraz sanktuaria Orzecha i Wizji w Camposampiero, około 20 km od miasta. Corocznie 12 czerwca wieczorem procesja przechodzi do Arcelli, przypominając przejście świętego do Pana.
Najczęstsze pytania
Czy można dotknąć grobu św. Antoniego?
Tak. Pielgrzymi przechodzą w kaplicy grobu wokół sarkofagu i kładą dłoń na marmurowej płycie, modląc się w swoich intencjach. W godzinach szczytu ustawia się kolejka.
Gdzie są relikwie języka św. Antoniego?
W kaplicy relikwii w bazylice, w złotym relikwiarzu. Obok przechowywane są też inne pamiątki po świętym.
Czy w bazylice można robić zdjęcia?
Nie. Regulamin bazyliki zakazuje używania sprzętu fotograficznego w świątyni. Prośby o zgodę na filmowanie kieruje się do biura bazyliki.
Jak dojechać z dworca w Padwie do bazyliki?
Tramwajem SIR1 w kierunku Guizza do przystanku Santo, który znajduje się tuż przy bazylice. Można też przejść pieszo przez stare miasto.
Kiedy jest odpust św. Antoniego w Padwie?
13 czerwca. Poprzedza go Tredicina, trzynaście dni modlitwy, a w samo święto po popołudniowej Mszy figura i relikwie świętego są niesione w procesji ulicami miasta.
Czy w bazylice jest coś polskiego?
Tak, kaplica św. Stanisława, zbudowana przez polskich studentów Uniwersytetu Padewskiego i konsekrowana w 1607 roku, z grobami m.in. członków rodu Sapiehów.
