Poradnik pielgrzyma
Wambierzyce - poradnik pielgrzyma
Zdjęcia: Lanotix · CC BY 3.0
Wambierzyce, nazywane Śląską Jerozolimą, to barokowe sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin u stóp Gór Stołowych, z rozległą kalwarią odwzorowującą topografię Ziemi Świętej. Poradnik jest dla rodzin, grup parafialnych i pojedynczych pielgrzymów, którzy chcą tu spędzić dzień lub dłuższy pobyt.
Dlaczego warto
Monumentalne schody prowadzą z rynku wprost do bazyliki, której fasada góruje nad całą wsią. W środku, w ołtarzu głównym, stoi niewielka gotycka figurka Maryi z Dzieciątkiem, czczona tu od średniowiecza jako Królowa Rodzin. To dobre miejsce, by przyjechać całą rodziną i powierzyć bliskich Matce Bożej.
Wyjątkowa jest kalwaria: wzgórza, potok i bramy nazwano tu jak miejsca w Jerozolimie, a kaplice opowiadają życie i mękę Chrystusa. Do tego ruchoma szopka z XIX wieku i bliskość Gór Stołowych, które zachęcają, by zostać dłużej.
Krótka historia
Według tradycji w średniowieczu na drzewie umieszczono tu figurkę Maryi, a kronika wspomina, że w 1218 roku niewidomy mężczyzna o imieniu Jan odzyskał przy niej wzrok. Od XIII wieku stał tu drewniany kościół, później murowany, zniszczony w czasie wojny trzydziestoletniej. Obecną bazylikę wzniesiono w latach 1715-1723 z fundacji hrabiego Franciszka Antoniego von Goetzena.
Kalwarię zaczął budować w 1683 roku Daniel Paschasius von Osterberg, a w kolejnych stuleciach była wielokrotnie przebudowywana. W 1936 roku papież Pius XI nadał świątyni tytuł bazyliki mniejszej. 17 sierpnia 1980 roku kardynał Stefan Wyszyński koronował figurkę jako Wambierzycką Królową Rodzin, a w czasie uroczystości odczytano list Jana Pawła II. Przed wojną przybywali tu pielgrzymi z wielu krajów Europy Środkowej. Sanktuarium przez długi czas prowadzili jezuici, potem księża diecezjalni, a od 2007 roku opiekują się nim franciszkanie. Sanktuarium należy do diecezji świdnickiej.
Jak dojechać
Wambierzyce leżą w powiecie kłodzkim, w gminie Radków, około 10 km od Polanicy-Zdroju. Najwygodniej dotrzeć tu samochodem lub autokarem, a komunikacją publiczną przez Kłodzko lub Polanicę-Zdrój.
- samochodem i autokarem: przez Kłodzko i Polanicę-Zdrój lub od strony Radkowa; w okolicy są parkingi, część kawałek od rynku
- pociągiem: do Kłodzka lub Polanicy-Zdroju, dalej autobusem lokalnym; połączenia sprawdź przed wyjazdem
- pieszo i rowerem: przez Wambierzyce prowadzą szlaki turystyczne Ziemi Kłodzkiej, a sanktuarium wypożycza rowery
Kiedy przyjechać
Sanktuarium przyjmuje pielgrzymów przez cały rok. Najwięcej ludzi przyjeżdża w maryjne święta odpustowe i w sezonie letnim, gdy w weekendowe wieczory odbywa się apel maryjny. Zimą warto zajrzeć do ruchomej szopki.
- koniec maja - odpust Nawiedzenia NMP
- 15 sierpnia - odpust Wniebowzięcia NMP
- 17 sierpnia - rocznica koronacji figurki z 1980 roku
- sierpień - pielgrzymka mniejszości niemieckiej z Dolnego Śląska
- 8 września - odpust Narodzenia NMP
- od maja do września - wieczorny apel maryjny w weekendy; program na dany rok podaje sanktuarium
Co zobaczyć i przeżyć
- figurka Matki Bożej Wambierzyckiej Królowej Rodzin w ołtarzu głównym; Dzieciątko trzyma ptaszka i sięga po owoc, a figurka bywa ubierana w szaty w różnych kolorach zależnie od okresu
- barokowe wnętrze z amboną ilustrującą Magnificat
- krużganki z kaplicami wokół owalnej nawy
- monumentalne schody, w których liczbie stopni ukryto symbolikę lat życia Jezusa i Maryi
- kalwaria na wzgórzach Syjon, Kalwaria i Tabor, z doliną potoku Cedron i bramami nawiązującymi do Jerozolimy
- ruchoma szopka z 1882 roku, dzieło miejscowego zegarmistrza, z kilkuset poruszającymi się figurkami
- fasada bazyliki podświetlona wieczorem
Praktycznie na miejscu
- strój: skromny; wygodne buty na kalwarię, bo trasy prowadzą po wzgórzach i schodach
- dostępność: do bazyliki prowadzą wysokie schody; osoby z ograniczoną mobilnością najlepiej zapytają sanktuarium o alternatywne wejście
- szopka: zwiedzanie jest płatne i ma własne godziny otwarcia
- grupy: Mszę i oprowadzanie warto uzgodnić z sanktuarium przed przyjazdem
- godziny otwarcia bazyliki, Mszy i apelu: sprawdź na stronie sanktuarium
Nocleg i jedzenie
Sanktuarium prowadzi własną bazę noclegową w kilku domach pielgrzyma oraz restaurację, przyjmując zarówno osoby indywidualne, jak i grupy. Rezerwacje i cennik są na stronie sanktuarium. Dodatkowe noclegi i miejsca na posiłek są w samych Wambierzycach oraz w pobliskiej Polanicy-Zdroju i Kłodzku.
Rady od pielgrzymów
- Zarezerwuj co najmniej pół dnia; bazylika, szopka i choć część kalwarii to więcej niż krótki przystanek.
- Wejdź na górę schodami od strony rynku, a nie bocznym dojściem; to wejście jest częścią pielgrzymki.
- Pełna trasa kalwarii zajmuje kilka godzin, więc lepiej wybrać jej fragment niż przejść ją w biegu.
- Szopka zachwyca szczególnie dzieci; warto zaplanować ją na koniec dnia jako nagrodę po kalwarii.
- Wieczorny apel maryjny w sezonie i podświetlona fasada to dobry powód, by zostać na noc.
Pieszo i szlakiem
Kalwaria wambierzycka rozciąga się na wzgórzach wokół wsi i wzdłuż dawnej drogi w samej miejscowości. Pełne przejście trasy zajmuje około czterech do pięciu godzin, a Droga Krzyżowa na Kalwarii to krótszy wariant na jedno nabożeństwo. Z Wambierzyc prowadzą szlaki w stronę Gór Stołowych, dlatego pielgrzymkę łatwo połączyć z górską wędrówką.
Najczęstsze pytania
Dlaczego Wambierzyce nazywa się Śląską Jerozolimą?
Kalwaria została rozplanowana na wzór Jerozolimy: wzgórza noszą nazwy Syjon, Kalwaria i Tabor, potok nazwano Cedronem, a część bram odpowiada bramom w murach Świętego Miasta.
Ile schodów prowadzi do bazyliki w Wambierzycach?
Monumentalne schody mają kilkadziesiąt stopni w trzech biegach. Środkowy bieg ma 33 stopnie na pamiątkę lat życia Jezusa, a inne liczby nawiązują do Maryi i chórów anielskich.
Ile czasu zajmuje przejście kalwarii?
Cała trasa kalwarii to około czterech do pięciu godzin. Można też wybrać krótszy fragment albo samą Drogę Krzyżową.
Czy w Wambierzycach jest dom pielgrzyma?
Tak, sanktuarium prowadzi kilka domów pielgrzyma i restaurację. Rezerwacji dokonuje się przez stronę sanktuarium.
Czym jest ruchoma szopka w Wambierzycach?
To mechaniczna szopka z 1882 roku, wykonana przez miejscowego zegarmistrza, z kilkuset poruszającymi się figurkami. Mieści się w budynku u stóp kalwarii, a zwiedzanie jest płatne.
W pobliżu
Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Polanicy-ZdrojuPolanica-Zdrój, PL
Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w BardzieBardo, PL
Bardzka KalwariaBardo, PL
Sanktuarium Matki Bożej Przyczyny Naszej Radości „Maria Śnieżna”Międzygórze, PL
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w KrzeszowieKrzeszów, PL