San Giovanni Rotondo: pielgrzymka śladami Ojca Pio

San Giovanni Rotondo to niewielkie miasto na półwyspie Gargano w Apulii, które od ponad stu lat przyciąga pielgrzymów z całego świata. Przez ponad pięćdziesiąt lat żył tu i posługiwał św. Ojciec Pio z Pietrelciny, kapucyn, spowiednik i stygmatyk. Wyjazd śladami Ojca Pio to dla wielu Polaków spotkanie z duchowością prostą, ale bardzo wymagającą: modlitwą, spowiedzią, cierpieniem przyjętym z wiarą i troską o chorych. W tym przewodniku opisujemy sanktuarium i kościół św. Pio, pobliskie Monte Sant'Angelo oraz to, jak zaplanować trasę po południowych Włoszech z Lanciano, Manoppello i Bari.

Nie znajdziesz tu sensacji ani obietnic cudów. Znajdziesz uporządkowane informacje i praktyczne wskazówki, które pomogą przeżyć ten czas w duchu modlitwy. Kartę miejsca z mapą znajdziesz w katalogu Bratnio pod hasłem Sanktuarium św. Ojca Pio w San Giovanni Rotondo.

Kim był św. Ojciec Pio z Pietrelciny

Ojciec Pio urodził się 25 maja 1887 roku w Pietrelcinie, małej miejscowości w Kampanii, niedaleko Benewentu, jako Francesco Forgione. Pochodził z ubogiej, pobożnej rodziny rolników. W wieku piętnastu lat wstąpił do zakonu kapucynów i przyjął imię brat Pio. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1910 roku w katedrze w Benewencie.

Przez lata zmagał się z chorobami, a w 1916 roku trafił do klasztoru kapucynów w San Giovanni Rotondo, gdzie pozostał do końca życia. 20 września 1918 roku, podczas modlitwy przed krucyfiksem w chórze starego kościoła, otrzymał widoczne stygmaty, które nosił przez około pół wieku. Był przez Kościół wielokrotnie badany i przez pewien czas obowiązywały go ograniczenia w posłudze. Przyjmował je w posłuszeństwie, co dla wielu jest jednym z najmocniejszych świadectw jego świętości.

Najbardziej znany był jako spowiednik. Godzinami siedział w konfesjonale, a ludzie czekali w kolejce nawet kilka dni. Założył szpital Casa Sollievo della Sofferenza, czyli Dom Ulgi w Cierpieniu, otwarty w 1956 roku, oraz zainicjował Grupy Modlitwy, które działają dziś na całym świecie, także w Polsce. Zmarł 23 września 1968 roku. Św. Jan Paweł II, który jako młody kapłan spotkał go w San Giovanni Rotondo, beatyfikował go w 1999 roku i kanonizował 16 czerwca 2002 roku. Wspomnienie liturgiczne św. Pio przypada 23 września. Więcej o jego kanonizacji znajdziesz na stronie Stolicy Apostolskiej.

Sanktuarium w San Giovanni Rotondo: co zobaczyć śladami Ojca Pio

Zespół sanktuarium leży na skraju miasta, u stóp wzgórz Gargano. Pielgrzymi zwykle zaczynają od miejsc, w których Ojciec Pio żył i posługiwał na co dzień. Najważniejsze punkty to:

• Stary kościół Matki Bożej Łaskawej (Santa Maria delle Grazie) - niewielka świątynia przy klasztorze, w której Ojciec Pio odprawiał Msze św. i spowiadał. W chórze znajduje się krucyfiks, przed którym otrzymał stygmaty.
• Nowy kościół Santa Maria delle Grazie - większa świątynia zbudowana obok starej, gdy liczba pielgrzymów przestała mieścić się w małym kościele.
• Klasztor kapucynów i cela Ojca Pio - skromne pomieszczenie, w którym mieszkał; pokazuje, jak prostym życiem żył święty.
• Kościół św. Pio z Pietrelciny - nowoczesna świątynia, o której piszemy niżej.
• Droga Krzyżowa na Monte Castellano - stacje z rzeźbami Francesca Messiny, prowadzące ścieżką na zboczu wzgórza.
• Casa Sollievo della Sofferenza - szpital, który do dziś działa i jest żywym owocem jego troski o chorych. To czynny szpital, więc odwiedzając okolicę, warto zachować dyskrecję.

Pielgrzymi przyjeżdżają tu przede wszystkim, by się modlić i spowiadać. W sanktuarium jest możliwość spowiedzi w kilku językach, a polskie grupy często przyjeżdżają z własnym kapłanem. Aktualne godziny Mszy św., spowiedzi i nawiedzania grobu warto sprawdzić bezpośrednio na oficjalnych stronach sanktuarium przed wyjazdem.

Kościół św. Pio i miejsce spoczynku świętego

Kościół św. Pio z Pietrelciny, zaprojektowany przez Renza Piano, konsekrowano w 2004 roku. To jedna z największych współczesnych świątyń we Włoszech, zbudowana z myślą o tysiącach pielgrzymów, którzy przyjeżdżają szczególnie latem i we wrześniu. Kamienne łuki, szeroki dziedziniec i otwarta przestrzeń pozwalają sprawować liturgię dla bardzo dużych grup, także na zewnątrz.

W dolnej części kompleksu znajduje się krypta, w której wystawione są doczesne szczątki świętego. Pielgrzymi przechodzą obok nich powoli, w ciszy, często z różańcem w ręku. Jeśli przyjeżdżasz w okresie dużego ruchu, licz się z kolejką. To dobry czas na modlitwę w intencji bliskich i chorych, z którą przyjechałeś.

Dla wielu osób kontrast między nowoczesnym kościołem a skromną celą i starym chórem jest ważny duchowo. Pokazuje, że świętość Ojca Pio wyrastała z ukrytego, prostego życia, a dopiero potem przyciągnęła tłumy.

Monte Sant'Angelo: grota św. Michała Archanioła na Gargano

Niedaleko San Giovanni Rotondo, wyżej w górach Gargano, leży sanktuarium św. Michała Archanioła w Monte Sant'Angelo. To jedno z najstarszych sanktuariów michalickich w Europie Zachodniej. Tradycja wiąże jego początki z objawieniami św. Michała Archanioła pod koniec V wieku. Sercem sanktuarium jest grota, do której schodzi się po długich schodach. W średniowieczu było to ważne miejsce na szlaku pielgrzymów, a także krzyżowców zmierzających do Ziemi Świętej. Sanktuarium wpisano na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako część zespołu "Longobardowie we Włoszech. Miejsca władzy".

Ojciec Pio miał wielkie nabożeństwo do św. Michała Archanioła i polecał je swoim penitentom. Dlatego większość pielgrzymek śladami Ojca Pio łączy San Giovanni Rotondo z Monte Sant'Angelo w ciągu jednego dnia lub dwóch. Miasteczko ma też urokliwe stare uliczki i widoki na Zatokę Manfredonia. Liturgiczne uroczystości ku czci św. Michała przypadają 8 maja i 29 września, wtedy przyjeżdża tu szczególnie dużo pielgrzymów.

Pietrelcina: początek drogi Ojca Pio

Jeśli masz więcej czasu, odwiedź także Pietrelcinę w Kampanii, rodzinną miejscowość świętego. Można tam zobaczyć dom, w którym się urodził, kościół, w którym został ochrzczony, oraz Piana Romana, miejsce na wsi, gdzie jako młody kapłan spędzał czas w okresie choroby i modlitwy. Pietrelcina leży jednak w innym regionie niż Gargano, dlatego zwykle odwiedza się ją na początku lub na końcu dłuższej trasy, a nie w ramach jednego dnia z San Giovanni Rotondo.

Pielgrzymka po południowych Włoszech: Lanciano, Manoppello i Bari

Gargano łatwo połączyć z innymi ważnymi sanktuariami Adriatyku. Wiele grup planuje trasę w osi północ-południe, od Abruzji do Apulii.

Lanciano: Cud Eucharystyczny

Sanktuarium Cudu Eucharystycznego w Lanciano przechowuje relikwie cudu, który tradycja datuje na VIII wiek. Według przekazu kapłan, który miał wątpliwości co do rzeczywistej obecności Chrystusa w Eucharystii, podczas Mszy św. ujrzał przemienienie Hostii w Ciało, a wina w Krew. Relikwie są wystawione w kościele św. Franciszka, którym opiekują się franciszkanie. To miejsce szczególnie dobre na adorację Najświętszego Sakramentu.

Manoppello: Święte Oblicze

Niedaleko, w górach Abruzji, leży sanktuarium Świętego Oblicza w Manoppello, prowadzone przez kapucynów. Czczony jest tu delikatny welon z wizerunkiem twarzy Chrystusa, nazywany Volto Santo. W 2006 roku sanktuarium odwiedził papież Benedykt XVI. Ponieważ opiekunami są kapucyni, jak w San Giovanni Rotondo, wielu pielgrzymów odbiera to miejsce jako naturalne uzupełnienie drogi śladami Ojca Pio.

Bari: grób św. Mikołaja

Na południe od Gargano, w stolicy Apulii, stoi Bazylika św. Mikołaja w Bari. Relikwie biskupa z Miry przywieźli tu żeglarze z Bari w 1087 roku. Grób w krypcie odwiedzają zarówno katolicy, jak i prawosławni, co czyni to miejsce ważnym znakiem jedności chrześcijan. Bari ma też duże lotnisko, dlatego często jest punktem startu lub końca całej pielgrzymki.

Jak zaplanować pielgrzymkę do San Giovanni Rotondo

Kilka ogólnych wskazówek, które pomogą zaplanować wyjazd:

1. Dojazd. San Giovanni Rotondo nie ma własnej stacji kolejowej. Większość osób dolatuje do Bari lub innego lotniska w regionie i dalej jedzie autobusem albo samochodem. Węzłem kolejowym w okolicy jest Foggia. Aktualne połączenia sprawdź u przewoźników przed wyjazdem.
2. Ile dni. Na San Giovanni Rotondo i Monte Sant'Angelo wystarczą dwa pełne dni. Z Lanciano, Manoppello i Bari zaplanuj pięć do siedmiu dni, zależnie od tempa.
3. Nocleg. W San Giovanni Rotondo działa wiele hoteli i domów pielgrzyma. Bliskość sanktuarium ułatwia udział w porannej Mszy św. i wieczornej modlitwie.
4. Pora roku. Wiosna i jesień są najprzyjemniejsze. Latem jest bardzo gorąco, a wokół 23 września, w dniu wspomnienia św. Pio, przyjeżdżają ogromne rzesze pielgrzymów.
5. Duchowe przygotowanie. Przemyśl intencje, z którymi jedziesz. Wiele osób przygotowuje się do spowiedzi z całego życia lub zabiera prośby od bliskich i chorych.
6. Strój. W sanktuariach obowiązuje skromny strój: zakryte ramiona i kolana.

Jeśli wybierasz się do Włoch na dłużej, trasę po południu można połączyć z sanktuarium Matki Bożej Różańcowej w Pompejach lub ze Świętym Domem w Loreto na trasie powrotnej na północ. Pomysły na kolejne miejsca znajdziesz w przewodniku sanktuaria we Włoszech poza Rzymem, a jeśli zaczynasz podróż w Rzymie, zajrzyj do artykułu pielgrzymka do Rzymu na 3-5 dni. Pielgrzymi szukający duchowości franciszkańskiej mogą też zaplanować postój w środkowych Włoszech, o czym piszemy w przewodniku pielgrzymka do Asyżu.

Śladami Ojca Pio z Bratnio: plan, towarzysz i relacja

Na mapie miejsc pielgrzymkowych zobaczysz San Giovanni Rotondo, Monte Sant'Angelo, Lanciano, Manoppello i Bari w jednym widoku, co ułatwia ułożenie trasy. W planerze własnej pielgrzymki dodasz kolejne etapy, a po powrocie opiszesz drogę w relacji ze zdjęciami dla rodziny i znajomych. Jeśli wolisz jechać z grupą, przejrzyj wyjazdy pielgrzymkowe organizatorów.

W dużym sanktuarium łatwo poczuć się samotnie, szczególnie gdy podróżujesz w pojedynkę. Funkcja Znajdź towarzysza drogi pozwala na chwilę pokazać się innym pielgrzymom w pobliżu. Widoczność jest domyślnie wyłączona, włączasz ją na 1, 2 lub 4 godziny, a inni widzą tylko przybliżoną strefę. Czat otwiera się dopiero po przyjęciu zaproszenia, a blokowanie i zgłaszanie są bezpłatne. Praktyczne zasady opisujemy w artykule jak znaleźć towarzysza pielgrzymki.

Najczęściej zadawane pytania

Gdzie spoczywa Ojciec Pio?

Doczesne szczątki św. Ojca Pio spoczywają w San Giovanni Rotondo, w krypcie w obrębie kompleksu kościoła św. Pio. Pielgrzymi mogą przy nich modlić się w ciszy. Przed przyjazdem warto sprawdzić aktualne godziny dostępu.

Ile dni potrzeba na San Giovanni Rotondo?

Na samo sanktuarium wystarczy jeden pełny dzień, ale lepiej zaplanować dwa, aby spokojnie przejść Drogę Krzyżową i odwiedzić Monte Sant'Angelo. Trasa z Lanciano, Manoppello i Bari wymaga około tygodnia.

Jak dojechać do San Giovanni Rotondo?

Najczęściej dolatuje się do Bari, a dalej jedzie autobusem lub samochodem. Węzłem kolejowym w okolicy jest Foggia, skąd kursują autobusy na Gargano. Rozkłady i połączenia sprawdź przed wyjazdem.

Czy w San Giovanni Rotondo można się wyspowiadać po polsku?

Polskie grupy często przyjeżdżają z własnym kapłanem. W sanktuarium spowiedź jest dostępna w różnych językach, ale dostępność spowiedników mówiących po polsku zależy od dnia. Warto zapytać na miejscu lub w biurze sanktuarium.

Co warto zobaczyć w pobliżu San Giovanni Rotondo?

Najważniejsze jest sanktuarium św. Michała Archanioła w Monte Sant'Angelo, patrona szczególnie bliskiego Ojcu Pio. Dalej na północ leżą Lanciano i Manoppello, a na południe Bari z grobem św. Mikołaja.

Kiedy jest wspomnienie św. Ojca Pio?

Wspomnienie liturgiczne św. Pio z Pietrelciny przypada 23 września, w rocznicę jego śmierci. W tym czasie do San Giovanni Rotondo przyjeżdża bardzo wielu pielgrzymów, więc nocleg trzeba rezerwować z wyprzedzeniem.

Pielgrzymka śladami Ojca Pio to okazja, by zatrzymać się, wyspowiadać i powierzyć Bogu to, co trudne. Jeśli chcesz dobrze ją przygotować, załóż bezpłatne konto w Bratnio. Zapisz San Giovanni Rotondo, Monte Sant'Angelo i Lanciano na liście swoich miejsc, ułóż etapy podróży po Apulii i Abruzji, zabierz na drogę pieśni ze śpiewnika, a po powrocie podziel się relacją ze zdjęciami i oceną odwiedzonych sanktuariów.