Poradnik pielgrzyma
Lourdes - poradnik pielgrzyma
Zdjęcia: Efourage · CC BY-SA 3.0
Lourdes u stóp Pirenejów to jedno z najważniejszych sanktuariów maryjnych świata: Grota Massabielle, woda ze źródła i wieczorna procesja ze świecami. Ten poradnik pomoże polskiemu pielgrzymowi zaplanować przyjazd, przeżyć sanktuarium spokojnie i uniknąć typowych pułapek pierwszej wizyty.
Dlaczego warto
Lourdes jest miejscem, w którym szczególnie wyraźnie widać Kościół chorych i cierpiących. Ludzie na wózkach i noszach są tu w centrum, a nie na marginesie, a wolontariusze z całego świata pomagają im dotrzeć do Groty, do kąpieli i na procesje. Wiele osób mówi, że właśnie ta atmosfera troski porusza je bardziej niż same zabytki.
To także miejsce prostych gestów: modlitwa w ciszy przed Grotą, zapalenie świecy, obmycie twarzy wodą ze źródła, śpiew „Ave Maria” podczas wieczornej procesji. Nie trzeba znać języka francuskiego ani historii objawień, żeby odnaleźć się w tym rytmie.
Krótka historia
W 1858 roku czternastoletnia Bernadeta Soubirous, córka ubogiej rodziny młynarzy z Lourdes, zobaczyła w grocie Massabielle nad rzeką Gave Piękną Panią. Między 11 lutego a 16 lipca 1858 roku miała osiemnaście objawień. 25 marca Pani przedstawiła się w miejscowym dialekcie jako Niepokalane Poczęcie.
Miejscowy biskup uznał kult w styczniu 1862 roku. Bernadeta wstąpiła do sióstr w Nevers, gdzie zmarła w 1879 roku, mając 35 lat. Kościół ogłosił ją świętą 8 grudnia 1933 roku. Wspomnienie Matki Bożej z Lourdes przypada 11 lutego.
Wokół Groty wyrosło rozległe sanktuarium z trzema bazylikami: Niepokalanego Poczęcia (górna), Różańcową (dolna) i podziemną Bazyliką św. Piusa X. Działające tu Biuro Medyczne bada zgłaszane uzdrowienia, a tylko niewielka część z nich zostaje uznana za niewytłumaczalne medycznie.
Jak dojechać
Z Polski do Lourdes jedzie się najczęściej na trzy sposoby: samolotem do jednego z lotnisk w południowo-zachodniej Francji, autokarem z pielgrzymką parafialną lub biura pielgrzymkowego albo samochodem. Autokar jest wygodny dla grup i osób starszych, choć podróż trwa długo i zwykle obejmuje nocleg po drodze. Połączenia lotnicze z Polski w ten region bywają sezonowe, dlatego przed planowaniem sprawdź aktualną siatkę lotów.
- samolotem: najbliżej jest lotnisko Tarbes-Lourdes-Pyrénées, skąd do miasta dojeżdża komunikacja i transfery; alternatywą są lotniska w Pau i Tuluzie, a dalej pociąg lub autobus
- pociągiem: Lourdes ma własną stację kolejową z połączeniami m.in. z Paryża (także szybkimi pociągami) i z Tuluzy; ze stacji do sanktuarium można dojść pieszo lub dojechać miejskim autobusem
- autokarem: pielgrzymki z polskich parafii i biur pielgrzymkowych jeżdżą do Lourdes regularnie, często łącząc je z innymi sanktuariami Francji
- samochodem: dojazd autostradami przez Niemcy i Francję; w Lourdes korzystaj z parkingów i dojdź do sanktuarium pieszo, bo wieczorem w centrum trudno o miejsce
Kiedy przyjechać
Główny sezon pielgrzymkowy trwa mniej więcej od Wielkanocy do końca października. Wtedy codziennie odbywają się procesja eucharystyczna i wieczorna procesja maryjna ze świecami, a program jest najbogatszy. Poza sezonem sanktuarium jest spokojniejsze, procesji jest mniej, ale Grota pozostaje otwarta i można się modlić w ciszy.
- 11 lutego - wspomnienie Matki Bożej z Lourdes i Światowy Dzień Chorego
- od Wielkanocy do października - codzienne procesje i pełny program
- lipiec i sierpień - najwięcej pielgrzymów, w tym duże pielgrzymki krajowe
- 15 sierpnia - uroczystość Wniebowzięcia, bardzo dużo ludzi
- 8 grudnia - uroczystość Niepokalanego Poczęcia, ważne święto poza sezonem
Co zobaczyć i przeżyć
- Grota Massabielle - serce sanktuarium; modlitwa w ciszy, przejście pod skałą, różaniec i Msze przy Grocie
- woda ze źródła - krany i fontanny przy Grocie, gdzie można się napić, obmyć i nabrać wody do butelki
- kąpiele w basenach (piscines) - gest zanurzenia w wodzie z pomocą wolontariuszy
- świece - zapal świecę w miejscu do tego przeznaczonym, jako znak modlitwy, którą zostawiasz w Lourdes
- procesja eucharystyczna - po południu w sezonie, z błogosławieństwem chorych
- wieczorna procesja maryjna ze świecami - tysiące świateł i „Ave” śpiewane w wielu językach
- Bazylika Niepokalanego Poczęcia, Bazylika Różańcowa i podziemna Bazylika św. Piusa X
- Droga Łaski z Maryją - kilkuetapowa trasa medytacyjna po najważniejszych miejscach sanktuarium
- miejsca związane z Bernadetą w mieście, m.in. młyn Boly, w którym się urodziła
Praktycznie na miejscu
- godziny otwarcia Groty, Mszy, procesji i kąpieli: sprawdź aktualny program na stronie sanktuarium lub w oficjalnej aplikacji
- woda ze źródła jest bezpłatna i nie wolno jej sprzedawać; nie jest wodą święconą, dopóki nie pobłogosławi jej kapłan
- do kąpieli ustawia się kolejka; zdarza się, że zostaje zamknięta przed czasem, jeśli czeka już wiele osób
- język: na miejscu dominuje francuski, ale sanktuarium prowadzi liturgie międzynarodowe i w różnych językach; pielgrzymki grupowe często mają własnego kapłana
- dostępność: sanktuarium jest przygotowane na osoby chore i niepełnosprawne, a pomocą służą wolontariusze hospitalité
- strój: wygodne buty, okrycie przeciwdeszczowe i coś ciepłego na wieczór, bo pogoda w Pirenejach bywa zmienna
- pielgrzymki grupowe warto zgłosić w sanktuarium z wyprzedzeniem, korzystając z informacji na oficjalnej stronie
Nocleg i jedzenie
Lourdes ma bardzo dużą bazę noclegową: hotele, pensjonaty i domy zakonne, a najwięcej miejsc znajduje się w pobliżu sanktuarium. Mapę noclegów i informacje dla pielgrzymów publikuje sanktuarium na swojej stronie. Warto wybrać nocleg w zasięgu spaceru od Groty, żeby wieczorem wrócić z procesji pieszo.
Chorzy przyjeżdżający z zorganizowanymi pielgrzymkami mogą zatrzymać się w Accueil Notre-Dame, ośrodku sanktuarium z pokojami przystosowanymi medycznie. Dla pielgrzymów w trudnej sytuacji materialnej działa Cité Saint-Pierre, prowadzona we współpracy z Caritas Francji (Secours Catholique). Jedzenia nie brakuje, a wiele grup ma wyżywienie w cenie noclegu.
Rady od pielgrzymów
- Na kąpiele przyjdź poza godzinami szczytu i nastaw się na czekanie; w sezonie kolejka potrafi trwać długo.
- Weź własną butelkę na wodę ze źródła, a pamiątkowe pojemniki kupuj dopiero wtedy, gdy naprawdę ich potrzebujesz.
- Na wieczorną procesję przyjdź wcześniej, jeśli chcesz ją oglądać ze schodów bazyliki, albo po prostu dołącz do idących.
- Zarezerwuj czas na ciszę przed Grotą późnym wieczorem lub wcześnie rano, gdy jest mniej ludzi.
- Nie przejmuj się sklepami z dewocjonaliami przy drodze do sanktuarium; za bramą atmosfera jest zupełnie inna.
- Zabierz kurtkę przeciwdeszczową, bo deszcz w Lourdes to częsty gość.
- Jeśli jedziesz z osobą chorą, skontaktuj się wcześniej z organizatorem pielgrzymki w sprawie pomocy medycznej i wolontariuszy.
Pieszo i szlakiem
Samo sanktuarium najlepiej poznawać pieszo, a odległości między Grotą, bazylikami i miejscami związanymi z Bernadetą w mieście są niewielkie. Lourdes leży u podnóża Pirenejów, więc wiele osób łączy pielgrzymkę z krótkimi wycieczkami w góry; na górskie trasy zabierz odpowiednie obuwie i sprawdź prognozę pogody.
Najczęstsze pytania
Czy woda z Lourdes uzdrawia?
Sanktuarium podkreśla, że woda nie ma szczególnych właściwości leczniczych. Jest znakiem, a najważniejsze są wiara i modlitwa. Uzdrowienia zgłaszane w Lourdes bada Biuro Medyczne i tylko nieliczne zostają uznane za niewytłumaczalne medycznie.
Czy można zabrać wodę z Lourdes do domu?
Tak. Wodę można bezpłatnie nabrać z kranów i fontann przy Grocie. Nie wolno jej sprzedawać. Jeśli podróżujesz samolotem, sprawdź zasady przewozu płynów u przewoźnika.
Kiedy odbywa się procesja ze świecami?
W sezonie, mniej więcej od kwietnia do października, procesja maryjna ze świecami odbywa się codziennie wieczorem. Dokładne godziny i dni poza sezonem podaje program na stronie sanktuarium.
Jak dojechać do Lourdes z Polski?
Najczęściej samolotem do Tarbes-Lourdes, Pau lub Tuluzy, a dalej pociągiem albo autobusem, autokarem z pielgrzymką zorganizowaną lub samochodem. Lourdes ma też własną stację kolejową z połączeniami z Paryża i Tuluzy.
Czy w Lourdes są Msze w innych językach niż francuski?
Sanktuarium prowadzi liturgie międzynarodowe oraz celebracje w różnych językach, a grupy pielgrzymkowe często mają własnego kapłana. Aktualny plan znajdziesz w programie na stronie sanktuarium.
Gdzie jest pochowana św. Bernadeta?
Bernadeta zmarła w 1879 roku w Nevers we Francji, gdzie żyła jako siostra zakonna. To właśnie Nevers, a nie Lourdes, jest miejscem jej spoczynku i celem osobnych pielgrzymek.
W pobliżu
Sanktuarium Notre-Dame de Bétharram, Lestelle-BétharramLestelle-Bétharram, FR
Katedra Notre-Dame-de-la-Sède, TarbesTarbes, FR
Sanktuarium Notre-Dame de Médoux, AstéAsté, FR
Sanktuarium Notre-Dame-de-Garaison, Monléon-MagnoacMonléon-Magnoac, FR
Bazylika Notre-Dame de Buglose, Saint-Vincent-de-PaulSaint-Vincent-de-Paul, FR